Bo ta pierwsza jest fasadą, to prezentowana światu idealna wersja siebie, którą narcyz chciałby być – i zwykle nawet wierzy, że jest. REKLAMA Niestety, nie da się grać wiecznie, więc partner prędzej czy później odkrywa prawdziwe oblicze narcyza, które cechuje obsesyjne skoncentrowanie się na sobie i brak empatii, a więc także Egocentryzm, uprzedzenie poznawcze. Jedną z różnic między narcyzmem a egocentryzmem jest to, że podczas gdy ten pierwszy definiuje styl osobowości, ten drugi przejawia się w postaci tendencyjności poznawczej. Ponadto egocentryzm nie jest rozpoznawany jako zaburzenie kliniczne, które można zdiagnozować. To sposób myślenia i Szansa, że zwiążesz się z narcyzem nie jest więc wcale taka duża. Aby rozwiać wątpliwości, sprawdź, czy poniższe podpunkty opisują Twojego partnera lub partnerkę. Jeśli choć połowa z nich się zgadza, prawdopodobnie masz do czynienia z osobowością narcystyczną i traf chciał, że tworzysz związek z narcyzem. Z badań naukowców wynika, że narcyz wcale nie jest pewny siebie, a raczej żywi wobec siebie niechęć, którą przykrywa maską zuchwałego uwielbienia. W dużym uproszczeniu oczywiście można by to tak ująć, ale musimy pamiętać, że w przypadku narcyza widzimy to, co jest na zewnątrz, obraz, który ten człowiek przedstawia. NEWSWEEK: Kiedy spotykamy kogoś nowego, nie wiemy od razu, że ta osoba jest narcyzem. Co nam sygnalizuje, że tak właśnie jest? Wendy T. Behary: Jednym z sygnałów tego, że mamy do czynienia André Frossard mawiał, że integrysta, czyli zachowawczy katolik to ktoś, kto czyni wolę Bożą niezależnie od tego czy Bóg tego chce czy nie. No właśnie, narcyz-wybawiciel działa dla dobra drugiego, bez względu na to czy drugi sobie tego życzy czy też nie! Jest osobą, która narzuca swoją pomoc – „To dla twojego dobra!”. Podsumowując, można stwierdzić, że narcyz może tęsknić po rozstaniu, jednakże nie ma to nic wspólnego z miłością do drugiej osoby. Jest to bardziej skutek doceniania przestrzeni, jaką osoba bez zaburzeń narcystycznych stworzyła dla narcyza. Tymczasem "narcyz" to pojęcie szersze, bowiem ma 10 tys. odmian. Jedną z nich jest żonkil, nazywany też żółtym narcyzem lub narcyzem trąbkowym. Jego wyróżniki to żółty kolor płatków Jeśli wejdziesz w związek z Narcyzem na dłuższy czas, możliwe, że będzie zazdrość i podejrzliwość w związku. Twój partner – Narcyz może dać wyraz wewnętrznego lęku o brak własnej doskonałości Zarówno Pani jak i Panu Narcyzowi trudno odnaleźć szczęście w związku, dlatego związek z Narcyzem często się rozpada. Seks z narcyzem ukrytym. Narcyz ukryty jest bardziej niepewny i ustępliwy niż narcyz jawny. Pozostaje w nim jednak rdzeń egoizmu i egocentryzmu, który nie pozwala mu spojrzeć poza własne potrzeby ani wczuć się w drugiego człowieka. Może być bardziej rozważny w łóżku, bardziej skupiony na przyjemności partnerki. MCIxy6. Kobieta jest własnością psychopaty, on nie chce się nią dzielić z kimkolwiek, oczekuje od niej ciągłego zainteresowania. Zwykle próbuje uzależnić ją od siebie – mówi Andrzej Cichocki, prawnik, life coach i trener biznesu. Renata Kim: Kim jest narcystyczny psychopata? Andrzej Cichocki: To zwykle osoba inteligentna, bardzo elokwentna, o dużym uroku osobistym, co oczywiście powoduje, że łatwo nawiązuje kontakty. Zawsze musi brylować i być na pierwszym planie. Takie osoby zawsze mają zawyżoną samoocenę – ale tę cechę nie zawsze rozpoznajemy od początku, z reguły potrzebujemy trochę czasu. Taki człowiek z łatwością kłamie i manipuluje innymi, oczywiście bez jakichkolwiek wyrzutów sumienia. Nie potrafi odczuwać emocji innych osób, ma zerową empatię. Jest impulsywny i słabo kontroluje emocje. Dla psychopaty nie istnieją żadne autorytety poza nim samym, nie przestrzega żadnych reguł. Potrzebuje adrenaliny i agresji – to między innymi go napędza. No i nie czuje żadnej odpowiedzialności za swoje reakcje, czyny. Liczy się tylko on. Narcyz to, najogólniej rzecz ujmując, osoba zapatrzona w siebie i przekonana o swojej wyjątkowości i wyższości nad innymi. Choć cechy narcyza ma w sobie w jakimś stopniu chyba każdy z nas, to nie u każdego rozwija się to do postaci zaburzenia. Narcyzm (a dokładnej: osobowość narcystyczna) jest bowiem zaburzeniem osobowości. Na czym dokładnie polega? Jak rozpoznać narcyza? W jaki sposób leczy się narcyzm? Narcyz: co to za osoba? Każdy z nas prawdopodobnie zna przynajmniej jedną taką osobę, która sprawia wrażenie: najpiękniejszej; najmądrzejszej; znającej się na wszystkim; robiącej wszystko najlepiej; najbardziej obeznanej w każdej kwestii. W dodatku taki człowiek patrzy na innych z wyższością, odnosi się do nich z pewną pogardą i ironią, interesuje go tylko on i jego potrzeby, zaś innych lekceważy. Takie cechy i zachowanie mogą świadczyć o tym, że mamy do czynienia właśnie z narcyzem. Jak rozpoznać narcyza? Narcyz jest egocentrykiem i skupia się na sobie: swoich odczuciach i potrzebach, przy czym uważa, że pochwały i uznanie po prostu mu się należą – ponieważ nie ma osoby, która byłaby w stanie go w czymkolwiek prześcignąć. Narcyzi są więc postrzegani jako przemądrzali egoiści, przez co mają raczej niewielu znajomych i przyjaciół. Charakterystyczne dla narcyza jest również to, że rzadko kiedy zdradza cechy swojego zaburzenia od razu. Zwykle stopniowo pozwala sobie na coraz więcej dopiero przy bliższym poznaniu. Postawa narcystyczna jest przeważnie tępiona przez otoczenie, jednak zapatrzony w siebie narcyz nic sobie z tego nie robi, uważając, że ci, którzy zwracają mu uwagę, nie są godni oceniania go. W rezultacie narcyz bardzo często jest osobą dość samotną. Odrzucenie – jak sobie z nim poradzić? Podpowiadamy jak szybko pogodzić się z odrzuceniem przez chłopaka >>> Badania z dziedziny neuropsychiatrii dowiodły jednak, że owo lekceważące traktowanie innych wynika nie ze złośliwości czy celowego działania, a z powodu odmiennej budowy mózgu narcyza. Wskutek tego nie rozwija się u niego empatia. W istocie więc narcyz jest osobą nieszczęśliwą, jednak nie złośliwą. W swoim mniemaniu zachowuje się zupełnie normalnie, a uwagi innych odnośnie swojego zachowania traktuje jak spisek. Co jeszcze warto wiedzieć o narcyzie? Skąd w ogóle wzięło się określenie „narcyz” na zapatrzoną w siebie osobę? Geneza sięga mitologii. Według jednego z mitów Narcyz zakochał się we własnym odbiciu w lustrze. Gdy jednak dotarło do niego, że obdarzył uczuciem kogoś, kto nie istnieje, umarł z żalu. Ten schemat dość dobrze obrazuje także współczesnych narcyzów: zakochanych w sobie i uważających, że nikt nie jest w stanie im dorównać pod żadnym względem, ponieważ są idealni – a ideału nie da się przecież w żaden sposób prześcignąć. Narcyzi oceniają również innych ludzi i wydarzenia w systemie „zero-jedynkowym”: coś jest dobre albo złe, białe lub czarne, pozytywne lub negatywne. Dla narcyzów nie ma odcieni szarości. Czego się boi narcyz? Narcyzi są skupieni na sobie pod każdym względem. Choć są przekonani o własnym pięknie i nieomylności, jednocześnie potrzebują nieustannego utwierdzania ich w tym i pochwał. Gdy tego nie dostają, dopominają się o to. Jeśli to również nie przyniesie efektu, czują się bardzo źle. Z euforii mogą popaść niemal natychmiast w rozpacz, a nawet stany depresyjne. Narcyz chce zawsze być na pierwszym miejscu, być uwielbiany i doceniany. Drugie miejsce na podium nie mieści się w głowie – najlepsi przecież zawsze zajmują pierwsze miejsce. Zobacz także: Przyczyny cech narcystycznych Życie z narcyzem jest bardzo trudne – zarówno dla niego samego, jak i otoczenia. On – ciągle nienasycony, pragnący pochwał, doceniania, wyróżnień. Otoczenie – zmęczone nieustannymi przechwałkami, opowiadaniem o tym, jakie wzniosłe cele, niedostępne dla innych, zrealizuje. Jak wspomnieliśmy – narcyzm to zaburzenie osobowości. Z czego wynika? Psychologowie mają na ten temat kilka teorii. Zakładają, że narcyzm może wynikać z czynników: genetycznych; środowiskowych; wychowawczych. Zaburzenia narcystyczne wynikające z przyczyn genetycznych są najprawdopodobniej dziedziczne. Przyczyną wykształcania się cech narcystycznych może być również wpływ środowiska. Jeśli dziecko dorastało w otoczeniu osób, które przejawiały takie zachowania, może uznać je za właściwe wzorce i powielać zupełnie nieświadomie. Ważnym czynnikiem mogącym prowadzić do wykształcenia się narcystycznych cech jest również wychowanie. W narcyzm popadają często te osoby, które w dzieciństwie były niedoceniane, krytykowane i nadmiernie kontrolowane przez rodziców. Przez to czuły się mniej wartościowe, musiały prosić się o uwagę, dobre słowo czy pochwałę. Można przyjąć, że w takim przypadku narcyzm może być tarczą ochronną przed „powtórką z rozrywki”. Narcyz więc może być wbrew pozorom osobą zupełnie inną, niż wskazuje na to jego zachowanie: nieśmiałą, zagubioną, z niskim poczuciem własnej wartości, pragnącą uznania i dowartościowania. Sugardating – sponsoring czy nowa forma związku? >>> Do narcyzmu może jednak przyczynić się również nadmierne chwalenie dziecka za nawet najmniejsze dokonania. Dorasta ono wówczas w poczuciu bycia doskonałym i prześcigającym rówieśników pod każdym względem. Jak rozmawiać z narcyzem? Rozmowa i relacja z narcyzem jest trudna i wymagająca. Nieustanne przechwałki, uzupełnione lekceważeniem ludzi najczęściej zrażają innych i prowadzą do tego, że odsuwają się oni od narcyza. W wielu sytuacjach nie da się jednak takiego kontaktu unikać – narcyzem może być członek rodziny, współpracownik lub partner. Co robić w takim przypadku i jak postępować z narcyzem? Zwracanie uwagi, próba „ściągania na ziemię” i uświadamiania narcyzowi, że jego zachowanie jest, delikatnie mówiąc, niewłaściwe, nie przyniesie żadnego efektu. Narcyz jest głuchy na uwagi i próby przetłumaczenia mu, że postępuje co najmniej źle, są przez niego odbierane jako atak, a wręcz spisek. Można oczywiście próbować z nim rozmawiać i mówić o swoich odczuciach, jednak zdaje to egzamin tylko w niewielu przypadkach. Jak żyć z narcyzem? Narcyza można próbować skłonić do refleksji albo się od niego odsunąć. Na tyle, na ile to możliwe, można po prostu również próbować ignorować jego przechwałki. Jedynym rozwiązaniem, które może uzdrowić relacje z taką osobą, jest psychoterapia. W przypadku narcyzów podjęcie decyzji o skorzystaniu z pomocy jest jednak bardzo trudne – nie widzą przecież żadnego problemu, więc dlaczego to właśnie oni mieliby coś ze sobą zrobić, a nie inni? Czy narcyz potrafi kochać? Życie w związku z narcyzem jest bardzo trudne. W takiej relacji jego partner w zasadzie nigdy nie znajduje się w centrum uwagi, a narcyz jest tą stroną, która chce tylko brać, a nie dawać. Sam nie okazuje większego zainteresowania, jednocześnie oczekując go od drugiej strony w niemal nielimitowanej ilości. Partnerzy narcyzów niestety najczęściej nie wytrzymują takiej dysproporcji i odchodzą. Narcyz stale poszukujący uwagi i doceniania może mieć skłonności do „skoków w bok”, aby otrzymać ich jak najwięcej. Znów wychodzi jego przekonanie o tym, że jest tak wyjątkowy, że niedostateczne zainteresowanie ze strony partnera jest jego zaniedbaniem, a narcyzowi należy się o wiele więcej. Może więc wobec takiej sytuacji szukać wrażeń i potwierdzenia swojej wspaniałości u innych osób. Jak narcyz zachowuje się po rozstaniu? Związek z narcyzem jest w zdecydowanej większości przypadków drogą przez mękę i mało kto wytrzymuje presję i wymagania z jego strony. Rozstanie z narcyzem może być jednak równie pełne „przygód” i niemiłych niespodzianek –szczególnie, jeśli to on jest stroną porzuconą. Narcyzi, zapatrzeni w siebie, swoje potrzeby i przekonani i wyjątkowości, nie są skłonni do refleksji, a tym bardziej do wybaczania. Mają silne skłonności do planowania przyszłości swoim partnerom, ingerowania w ich plany i sposób postępowania, a także do narzucania swojej woli. Każde wyłamanie z tego schematu może (i zapewne będzie) skutkować jego złością, frustracją, a nawet chęcią zemsty. Narcyzi zwykle nie pozwalają partnerowi odejść i zrobią wiele, by go przy sobie zatrzymać. Mogą w tym celu posuwać się do gróźb i szantażu, częsta jest również próba podcięcia skrzydeł i uderzenia w czułe punkty partnera. Narcyz jeszcze długo po rozstaniu lub nawet zwykłej kłótni może wracać do tej sytuacji i próbować wybielić siebie, wmawiając ci winę, niewdzięczność i bycie taką samą, jak wszystkie inne. Narcyzi są niedojrzali emocjonalnie. Niewykluczone, że niektórzy potrafią obdarzyć partnerkę szczerym uczuciem, jednak finalnie wszystko i tak będzie się sprowadzało do zaspokajania swoich potrzeb jej rękami. Relacja uczuciowa z narcyzem jest niebezpieczna o tyle, że nawet przez długi czas może on nie zdradzać tych cech. W miarę, jak relacja się zacieśnia, narcyz oplata swoją partnerkę coraz ciaśniej w taki sposób, że ofiara najczęściej w ogóle nie jest tego świadoma. W pewnym momencie jednak dociera do niej, w jakiej roli została postawiona. Wszelkie próby wyjścia z niej kończą się frustracją i złością narcyza, który będzie się chwytać różnych metod, byle tylko udowodnić swoją rację i postawić na swoim. Narcyzm to jedno z zaburzeń osobowości, jednakże większość narcyzów nigdy nie podejmuje terapii. Termin „narcyzm” bywa nadużywany w stosunku do osób, które z różnych względów przejawiają zachowania typowe dla osobowości narcystycznej, ale jednocześnie nie są na tyle skupione na sobie, aby całkowicie zapominać o potrzebach otoczenia. Czym jest narcyzm? Miłość własna wpisana jest w naturę każdego człowieka, jednak wrażliwość na punkcie własnej osoby może niekiedy przyjmować patologiczną postać. W takim przypadku mamy do czynienia z klasyczną osobowością narcystyczną. Jedynie około 1% populacji ogólnej spełnia kryteria osobowości narcystycznej, jednak znacznie większa część ludzkiej populacji na co dzień przejawia skłonność do samouwielbienia oraz przesadnego skupiania się na własnej osobie. Warto wiedzieć, że w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 nie znajdziemy jednostki chorobowej o nazwie „narcyzm”. Zaburzenie to jest klasyfikowane wedle kryteriów klasyfikacji DSM-IV Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Co ciekawe, typowe cechy osobowości narcystycznej ma każde małe dziecko. Brak zaspokajania potrzeb małego dziecka może skutkować tzw. wtórnym narcyzmem, którego podłożem są zaburzenia w rozwoju jednostki. Aby lepiej zrozumieć postępowanie osoby o osobowości narcystycznej, konieczne jest poznanie mechanizmów rozwoju zaburzeń osobowości. Nie obejdzie się także bez poznania historii mitycznego Narcyza, który zakochał się we własnym odbiciu. Warto wiedzieć, że zaburzenia osobowości i związane z nimi zachowania nie są zależne od osoby, u której występują. Osobowość jest zespołem trwałych cech, które kształtują się w okresie dzieciństwa, w okresie dojrzewania, a także w okresie wczesnej dorosłości, obejmując myśli, uczucia oraz zachowania, pozwalające na adaptację w środowisku. W kształtowaniu się osobowości narcystycznej ogromną rolę odgrywają relacje ze strony otoczenia, zwłaszcza rodziców dziecka i innych członków bliskiej rodziny. Dotyczą one przede wszystkim zachowań prowadzących do obniżenia poczucia własnej wartości, co może skutkować rozwojem narcystycznych zaburzeń osobowości. Z drugiej strony za czynnik mogący stać się przyczyną rozwoju narcystycznych zaburzeń osobowości uznaje się także nadmierne przecenianie dziecka oraz wymaganie od niego bycia perfekcyjnym. Istnieje wiele teorii dotyczących interpersonalnego i poznawczego pojęcia narcyzmu oraz mechanizmów rozwoju tego zaburzenia osobowości. Twórcą terminu „narcyzm” jest Freud, który po raz pierwszy użył tej nazwy w 1910 roku, jednakże cechy i zachowania typowe dla osobowości narcystycznej widoczne są w przypadku wielu różnych, określonych zaburzeń osobowości. Definicja narcyzmu Czym jest narcyzm? Najprostsza definicja słowa „narcyzm” to miłość własna lub samouwielbienie. Ludzie mający osobowość narcystyczną są zakochani w sobie i przekonani o swojej wyjątkowości, zachowując się w nieprzyjemny, arogancki sposób względem innych ludzi. Osoba mająca osobowość narcystyczną dostrzega jedynie samego siebie, nie wie, czym jest empatia oraz jest obojętna na potrzeby innych, dostrzegając jedynie własne potrzeby oraz dążąc do własnych celów. Inni ludzie są narcyzowi potrzebni do ich realizacji, a także utwierdzania się w przekonaniu o byciu lepszym i bardziej wartościowym. Choć narcyzm bywa kojarzony z mężczyznami, to tego typu zaburzenia osobowości mogą dotyczyć również kobiet. Każdy z nas chce być doceniany oraz bywa przewrażliwiony na swoim punkcie, jednak osoba narcystyczna tak bardzo skupia się na własnych potrzebach i wyobrażeniach, że nie dostrzega swojego otoczenia, odczuwając nieodpartą potrzebę bycia w centrum zainteresowania. Co więcej, osoby narcystyczne są w stanie kierować swoje uczucia, myśli i zainteresowania jedynie ku własnej osobie, co sprawia, że mają poważne problemy z nawiązywaniem bliskich relacji nie tylko z partnerem lub partnerką oraz np. współpracownikami, ale także rodziną. Narcyz nie może funkcjonować bez ludzi, bo są oni mu potrzebni w celu utwierdzania się w przekonaniu o swojej wyjątkowości i zbierania pochwał. Narcyz nie daje z siebie nic otaczającym go osobom, traktując relacje z ludźmi jako sposób na poprawę samopoczucia oraz podniesienie poczucia własnej wartości. Spotykając osobę narcystyczną, możemy mieć początkowo wrażenie, że mamy do czynienia z człowiekiem pewnym siebie, który doskonale wie, czego chce, jednak to jedynie pozory. Narcyz poprzez swoje zachowanie maskuje niską samoocenę – nadmierna pewność siebie jest jedynie maską, pod którą kryją się osobowość narcystyczna. Skupienie na sobie, brak empatii, aroganckie zachowanie względem innych oraz poczucie wyższości pozwalają osobom z narcystycznym zaburzeniem osobowości lepiej radzić sobie z otaczającą je rzeczywistością, która daleka jest od wizji osoby narcystycznej. Dla osoby z narcystycznym zaburzeniem osobowości ona sama jest uosobieniem miłości idealnej, dlatego stworzenie udanej relacji z drugim człowiekiem jest dla narcyza bardzo trudne. Wprawdzie osoby narcystyczne wchodzą w różne związki, jednak są to relacje jednostronne, z których czerpie jedynie narcyz poprzez wyolbrzymianie swoich osiągnięć i utwierdzanie się w swojej wyjątkowości. Narcystyczne cechy osobowości Typowe cechy narcystycznej osobowości to poczucie wyższości, arogancja, wyolbrzymianie swoich osiągnięć, wyolbrzymione poczucie własnej wartości, nadmierna pewność siebie, brak empatii, niedostrzeganie potrzeb innych ludzi, przekonanie o tym, że inni nie są godni towarzystwa narcyza, zaspokajanie własnych potrzeb kosztem innych, przekonanie o byciu lepszym. Narcyz uważa, że należy się mu specjalne traktowanie i zasługuje na podziw innych. Oczekuje ciągłych pochwał, nie znosi krytyki oraz jest przewrażliwiony na swoim punkcie i wszystkimi niepowodzeniami obarcza innych ludzi. Nie widzi swojej winy, choć może być ona bezdyskusyjna, nie potrafi wybaczać, a także ma skłonność do popadania w skrajności – z błahego powodu może się mścić. Narcystyczne zaburzenie osobowości cechuje również skłonność do manipulacji, której inni ludzie nie dostrzegają na pierwszy rzut oka, stając się narzędziem w rękach narcyza. Z zaburzeniem narcystycznym mamy do czynienia, gdy występuje co najmniej 5 z powyższych cech. Narcystyczne zaburzenie osobowości – leczenie Narcyzm zmienia postrzeganie rzeczywistości; osobowość narcystyczna wiąże się z problemami w niemal każdej dziedzinie życia, choć osoba cierpiąca na zaburzenia osobowości tego nie dostrzega. Narcyzm nie jest chorobą, jednak wymaga wsparcia specjalisty. Osobowość narcystyczna utrudnia życie, dlatego warto zdecydować się na terapię. W przypadku osób narcystycznych stosowana jest przede wszystkim terapia psychologiczna, jednak nie przyniesie ona efektów, jeżeli narcyz nie będzie współpracował, co bywa bardzo trudne. Ze względu na specyficzne podejście do samego siebie osobę narcystyczną ciężko jest przekonać o konieczności uczestniczenia w terapii. Najczęściej udaje się to w przypadku współwystępowania innych zaburzeń osobowości, a także np. zaburzeń lękowych, które zaczynają utrudniać życie narcyza. Jednym z rozwiązań, które bywają stosowane w przypadku zaburzeń osobowości jest terapia psychodynamiczna. Trzeba jednak pamiętać, że terapia psychologiczna to długotrwały i żmudny proces, który nie przyniesie efektów, jeżeli narcyz poczuje, że zyskał kolejną osobę, w której centrum zainteresowania może się znaleźć, podnosząc poczucie własnej wartości. Z tego względu narcystyczne zaburzenie osobowości wymaga wsparcia eksperta, który specjalizuje się w tego typu zaburzeniach. Czytaj też:Socjopata to nie zawsze krwawy złoczyńca. Co kryje to zaburzenie osobowości? Źródło: Zdrowie